İçeriğe Atla Menüye Atla

Dünya Tsunami Farkındalık Günü 05 Kasım 2017

Deniz veya okyanus tabanlarındaki deprem, meteor çarpması, volkan patlaması ya da büyük heyelanların yol açtığı, düşey yer değiştirmeler gibi tektonik olaylar sonucu oluşan Tsunami dalgaları kıyılara yaklaştıkça hızları ve yükseklikleri artarak kıyılarda büyük yıkıma ve can kaybına yol açabilmekte ve büyük ölçekli afetlere neden olabilmektedir.
 
Ülkemizin çevresindeki denizlerde, tarih boyunca çok sayıda tsunami oluştuğunu, tarihsel belgeler üzerinde yapılan araştırmalar göstermektedir. Günümüzde artan nüfusla beraber kıyı alanlarının ekonomik, endüstriyel, turistik ve toplumsal amaçlı kullanımı; limanların, yolcu terminallerinin, balıkçı barınaklarının ve rekreasyon alanlarının inşasıyla beraber artmıştır. Buna ek olarak çeşitli güzergâhlarda inşa edilen gaz ve petrol boru hatları, kıyılarda yer alan güç santralleri ve kargo terminalleri, kıyıları denizden gelecek afetlerden etkilenebilir duruma getirmektedir.
 
Birleşmiş Milletler 23 Şubat 2016 tarihli ve A/RES/70/203 sayılı kararı ile her yılın 5 Kasım tarihi Dünya Tsunami Farkındalık Günü olarak ilan etmiş ve tüm üye ülkeleri, Birleşmiş Milletler sistemine dahil birimleri ve diğer uluslararası ve bölgesel kuruluşları bu günde Tsunami farkındalığına yönelik faaliyetler yapmaya davet etmektedir.
 
Başkanlığımız Tsunami faaliyetleri kapsamında değişik çalışmalar yürütmekte olup bu çalışmalar şu şekildedir;
 
a.     Başkanlığımız Ulusal Deprem Araştırma Programı (UDAP) kapsamında 2012 yılında desteklenen “Tsunami Etkilerine Karşı Dirençli Yerleşimler İçin Pilot Çalışma” başlıklı proje ile Türkiye’nin Ege ve Akdeniz Kıyılarında nüfus yoğunlukları dikkate alınarak seçilen Fethiye, Marmaris, Bodrum ve Antalya bölgelerinde; NEAMWave 2014 tatbikatı kapsamında da Bartın, Zonguldak ve Amasra için yakın kıyı ve karadaki ilerlemeleri, kıyı yapıları ile etkileşimleri hesaplanıp görselleştirilerek kıyılardaki etkileri saptanmıştır.
 
 
b.     Başkanlığımız 2009’dan günümüze Tsunami Erken Uyarısı ile ilgili faaliyetler kapsamında UNESCO/IOC (Intergovernmental Oceanographic Commission) bünyesindeki 4 Koordinasyon grubundan biri olan Kuzeydoğu Atlantik, Akdeniz ve Bağlantılı Denizler-Hükümetlerarası Koordinasyon Grubu (Intergovernmental Coordination Group-North East Atlantic, Mediterranean and Connected Seas) (ICG/NEAM)  bünyesindeki Kuzeydoğu Atlantik, Akdeniz ve Bağlantılı Denizlerde Tsunami Erken Uyarı ve Hafifletme Sistemi (NEAMTWS) kurulması çalışmalarına aktif bir şekilde katılım ve destek sağlamaktadır.
 
c.     Ülkemizin ilk deprem zararlarının azaltılması yol haritası belgesi olan ve ülkemizdeki deprem ve ilgili afetlere yönelik faaliyetleri yönlendiren “Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı – UDSEP-2023” kapsamında ülke genelinde tsunami konusundaki bilinçlendirme, toplumsal farkındalık yaratma ve zarar azaltma çalışmalarının yürütülmesi ile Bölgesel Tsunami Uyarı Merkezleri’nin vereceği uyarıdan sonra Ulusal ölçekte alarmın verilmesi ve sivillere duyurulması ile ilgili eylemin sorumluluğu Başkanlığımızındır.
 
d.     ICG/NEAMTWS çalışmaları kapsamında 2011 tarihinden itibaren 3 tanesi büyük ölçekli uluslararası olmak üzere düzenli olarak her ay iletişim tatbikatı, 2012’de Antalya   ve 2014 yılında da, Bartın ve Zonguldak illerinin katılımı ile geniş ölçekli NEAMWave 12 ve NEAMWave 14  masabaşı tatbikatlarını başarıyla gerçekleştirmiştir. 2014 yılında Bartın ve Zonguldak illerinde Masabaşı tatbikatlarından önce il genelinde Tsunami Farkındalık Programları düzenlenmiş Kamu Kurum ve Kuruluşlarında çalışan personel, öğrenciler, sivil toplum ve özel sektörün katılımıyla ülkemizde deprem ve tsunami afetleri konularında bilgilendirmeler yapılmıştır.
 
e.     AFAD Başkanlığı olarak 31 Ekim ve 01 Kasım 2017 tarihlerinde NEAMWave 17 uluslararası tsunami tatbikatı başarı ile uygulanmıştır. Söz konusu tatbikata Hatay-Adana ve Mersin İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri ile TAMP kapsamında il ölçeğinde ilgili kurumların hizmet grupları katılım sağlamıştır. Ayrıca Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kriz Merkezine de tatbikat süresince bilgilendirmeler gönderilmiştir. İl Müdürlüklerimiz söz konusu tatbikatta gerek tsunami, gerekse de depremin neden olabileceği hasar ve kayıplara ilişkin senaryolar üzerinde hazırlık kapasitelerini test etmişlerdir.  Önümüzdeki dönemde de bu eğitim ve tatbikatların ülkemizde farklı kıyı şeridinde yer alan illerde gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.  
 
f.     Başkanlığımızın ülke genelinde yürütmekte olduğu ve afetlere hazırlıksız yakalanmamak için 81 ilde başlatılan “Afete Hazır Türkiye Projesi” ile vatandaşlara iş yeri, okul, aile, gençler başlıkları kapsamında ulaşılması hedeflenmektedir.
 
 
AFAD Başkanlığı ülkemiz ve yakın çevresinde, deprem aktivitesini 7/24 esasına göre gerek kendisinin kurarak işlettiği, gerekse de Türkiye Deprem Veri Merkezi Sistemine (AFAD-TDVMS) üye kurum ve kuruluşlarla ortaklaşa yürüttüğü işbirlikleri kapsamında toplamda 950 istasyon ile uluslararası standartlarda kalite ve doğruluk oranı ile gözlemlemekte olup, deprem bilgilerinin kamuoyuna aktarılması konusunda kanunla yetkili tek ulusal merkez özelliğini de taşımaktadır.

İlgili Haberler