İçeriğe Atla Menüye Atla
T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı

Biyolojik Ajanları Yayma Yolları

Biyolojik ajanların yayılmaları; havaya püskürtülmeleri, insanlara hastalığı taşıyan hayvanların enfekte edilmesi ya da su ve gıdaların biyolojik ajanlarla kirletilmesi ile sağlanabilir. 

Aerosollar: Aerosol çok küçük katı taneciklerin veya sıvı damlacıkların havada ya da bir gaz içerisinde dağılmasıdır. Duman (gaz içinde katı), sis ya da spreyler (gaz içinde sıvı) aerosola birer örnektir. Biyolojik ajanların çevreye yayılmaları kilometrelerce sürüklenebilen aerosollar ile sağlanabilmektedir. Bu aerosolları solumak insanlarda ya da hayvanlarda hastalığa sebep olabilmektedir.

Su ve gıdaların kontaminasyonu (kirlenme): Bazı hastalık yapıcı organizmalar (patojenler) ve toksinler su ve gıda kaynaklarına bulaştırılabilmektedir. Birçok patojen yemeklerin pişirilmesi ve suların kaynatılması ile öldürülebilmekte, toksinler ise etkisiz hale getirilebilmektedir.

İnsandan insana bulaş: Enfekte olmuş insanlar hastalığı diğer sağlıklı insanlara bulaştırabilmektedir. Hastalığın belirli bir kuluçka süresi (biyolojik ajanla ilk temastan hastalığın ilk belirtilerinin görünmeye başlamasına kadar geçen süre) olduğundan belirtilerin ortaya çıkması için günler bazen haftalar gerekmektedir. Bu yüzden enfekte olmuş insanların hastalığı yaymaları ile etkilenen insan sayısını arttırmaları söz konusu olabilmektedir. Çiçek hastalığı virüsü gibi bazı biyolojik ajanlar insandan insana bulaşabilirken şarbon gibileri bulaşmaz. 

Hayvanlar: Bazı hastalıkların yayılmaları pire, fare, sinek, sivrisinek ve besi hayvanları gibi hayvanlarla sağlanabilmektedir.