İçeriğe Atla Menüye Atla
T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı
Arama

Biyolojik Ajan Kategorileri

ABD (Amerika Birleşik Devletleri) Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Centers for Disease Control and Prevention) biyolojik saldırılarda kullanılabilecek biyolojik ajanları yayılma kolaylıklarına ve sebep oldukları hastalığın şiddetine göre üç kategoride sınıflandırmıştır. (Kategori A, B, C). A Kategorisinde yer alan ajanlar en yüksek riski teşkil eden ajanlar, C kategorisinde yer alan ajanlar ise gelecekte biyolojik silah olarak kullanılabilecek yeni tehditler olarak değerlendirilmektedir.

Kategori A

Bu kategoride yer alan ajanlar halk sağlığı ve ulusal güvenlik için en yüksek riski taşıyan organizmalar ya da toksinlerdir. Çünkü;

  • Kolayca yayılabilir veya insandan insana kolayca bulaşabilirler.
  • Yüksek oranda ölüme sebep olurlar ve halk sağlığı için büyük bir etki yaratma potansiyeline sahiptirler.
  • Halk arasında paniğe ve sosyal çöküntüye sebep olabilirler.
  • Halk sağlığı güvenliği için özel eylem planlarını gerektirirler.
Kategori A'da Yer Alan Ajanlar ve Sebep Oldukları Hastalıkları Gösteren Tablo

Biyolojik Ajan

Hastalık

Variola major

Çiçek

Bacillus anthracis

Şarbon

Yersinia pestis

Veba

Clostridium botulinum toksini

Botulizm

Francisella tularensis

Tularemi

Filovirüsler (Ebola, Marburg)

Viral Kanamalı Ateş

Arenavirüsler (Lassa, Junin, Machupo)

Kategori B

Bu kategoride yer alan ajanlar ikinci en yüksek riski teşkil eden ajanlardır. Çünkü;

  • Yayılmaları kısmen kolaydır.
  • Hastalık yapma oranları orta derecelidir ve ölüm oranları daha düşüktür.
  • Sağlık sistemleri bu kategorideki ajanların oluşturduğu hastalıklar için tanı yöntemlerine ve izleme sistemlerine ihtiyaç duyar.  
Kategori B'de Yer Alan Ajanlar ve Sebep Oldukları Hastaklıkları Gösteren Tablo

Biyolojik Ajan

Hastalık

Coxiella burnetti

Q Ateşi

Brucella spp.

Bruselloz

Burkholderia mallei/pseudomallei

Ruam/Meliodioz

Alfaviruslar (Venezuella
doğu ve batı at ensefalomiyeliti)

Ensefalit

Toksinler (Risin, Clostridium
perfringens
toksini,SEB)

Toksik sendromlar

Rickettsia prowazekii

Tifus

Chlamydia psittaci

Psittakoz

Gıda kaynaklı  

Salmonella spp.

Shigella dysenteriae

Escherichia coli O157:H7 (Koli Basili)

Salmonellosis (Bağırsak Enfeksiyonu) 

Dizanteri

Gıda zehirlenmesi

Su Kaynaklı  

Cryptosporidium parvum

Vibrio cholerae

Cryptosporidiosis

Kolera

Kategori C

Bu kategorideki ajanlar aşağıda sıralanan özellikleri ile gelecekte biyolojik saldırılarda kullanılabilecek ajanlardır:

  • Kolayca bulunabilmektedirler.
  • Kolayca üretilebilmekte ve yayılabilmektedirler.
  • Yüksek oranda hastalığa, ölüme sebebiyet verme ve sağlık için büyük bir etki yaratma potansiyeline sahiptirler.

Bu kategorideki ajanlar:

  • Nipah virüsü
  • Hantavirüs
  • Kene kaynaklı kanamalı ateş virüsleri
  • Kene kaynaklı ensefalit virüsleri
  • Çok ilaca dirençli Mycobacterium tuberculosis