İçeriğe Atla Menüye Atla
T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı

Şüpheli Paketler

Şüpheli paketler; genelde posta ya da kurye yoluyla alınan, belirli göstergelere bağlı olarak şüphe uyandıran paketler ya da mektuplardır. Karışıklıklara bağlı olarak terörizm tehdidinin arttığı dönemlerde, bazı önemli kişi ve kurumları sabote etmek veya terör eylemi gerçekleştirmek amacıyla zaman zaman şüpheli postalar gönderilmektedir. 11 Eylül saldırılarını takip eden haftalarda ABD'de şarbon içeren mektuplar toplamda 22 kişinin enfekte olmasına ve 5 kişinin de ölümüne sebep olmuştur.

Şüpheli paketlere karşı tetikte olmak önemlidir fakat bir mektubun ya da paketin patlayıcı bir cihaz, kimyasal, biyolojik ajan ya da radyoaktif bir madde içermesi son derece nadir meydana gelen durumlardır. İncelemeler sonucunda genellikle bu postaların korku ve panik yaratmak amacıyla gönderilmiş, herhangi bir tehdit içermeyen aldatmaya yönelik postalar olduğu anlaşılmaktadır. 

Patlayıcı Cihazlar

Patlayıcı cihaz içeren şüpheli paketler birçok şekilde olabilir. Bu paketler; kabarık bir mektup, küçük veya büyük bir paket, bir bavul, mutfak tüpü kadar büyük veya ampul kadar küçük sıradan bir eşya olabilir.

Patlayıcı cihazın infilak etmesi için hazırlanmış tetik mekanizması genelde postanın ya da mektubun açılma eylemiyle bağlantılı olduğu için bu tür paketlere temas minimuma indirilmelidir. Paketin varış noktasına kadar sağlam bir şekilde gelmiş olması göz önüne alındığında yetkililer gelene kadar paketi olduğu yerde kendi haline bırakmanın tehlikeyi arttırmayacağı düşünülebilir.

Kimyasal Ajanlar

Şüpheli paketin içerisinde bulunan kimyasal ajanlar ya da toksik maddeler genelde paketin açılmasıyla ortama yayılırlar. Bu tür şüpheli paketler paketten sızan sıvı ya da tozdan kaynaklanan olağandışı koku ya da lekelerden ayırt edilebilir. Kimyasal bir ajana maruz kaldıktan sonra belirtiler kendini çok çabuk belli eder (dakikalar bazen saniyeler içinde). Bu belirtiler ciltte kızarıklık, hassasiyet ya da kabarıklık, bulantı, nefes darlığı, baş dönmesi veya bilinç kaybıdır. Kontaminasyonun yayılmasını engellemek ve etkilenen insanları tedavi etmek çok hızlı bir müdahaleyi gerektirir.

Radyoaktif Ajanlar

Radyoaktif ajan içeren paketler içerikleri hakkında genelde hiçbir ipucu vermeyebilir. Madde katı ya da sıvı olabilir. Bu maddeler koku gibi duyularla algılanamaz fakat radyasyon detektörleriyle keşfedilebilirler. Belirtiler genelde maruziyetten günler sonra ortaya çıkar. Bu belirtiler; bulantı, halsizlik ya da maruziyetin derecesine bağlı olarak daha ciddi etkilerdir. Birçok durum için etkili bir korunma mevcut değildir fakat en iyi korunma radyoaktif ajan ve risk altındaki personel arasına olabildiğince uzaklık koymaktır.

Biyolojik Ajanlar

Biyolojik ajan içeren şüpheli paketleri keşfetmek çok daha zordur. Biyolojik ajan toz, sıvı veya aerosol spreyler gibi zararsız maddelere çok benzer yapılarda olabilir. Normalde, biyolojik ajanlar renksiz ve kokusuz hatta görünmezdirler. Maruziyetten sonra belirtilerin ortaya çıkması saatler hatta günler alabilir. Genelde etkilenen insanlar soğuk algınlığı benzeri belirtiler gösterir fakat sonrasında hastalık ciddi veya ölümcül bir hastalığa dönüşebilir. Biyolojik ajan içerdiğinden şüphelenilen paketlere kesinlikle dokunulmamalıdır.

Şüpheli Paketler Nasıl Anlaşılır ?

Şüpheli paketlerin patlayıcı bir cihaz ya da kimyasal, biyolojik veya radyolojik bir tehdit içermesi her ne kadar düşük bir olasılık olsa da bu tür tehditlere karşı önlemler alma konusunda ihtiyatlı davranmak önemlidir. Postanın normal olduğu ya da bilinen bir kandırmacayla ilişkili olduğu kesin olarak tespit edilmedikçe, gerçek bir tehdidin var olduğu düşünülmelidir. Amerika Birleşik Devletleri Posta İdaresi, OSHA, FBI ve CDC tarafından tanımlanan şüpheli paketlerin belli ayırt edici özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Bu özellikler şüpheli paketleri ve mektupları belirlemek için kullanılan göstergelerdir fakat göstergeler sadece bunlarla sınır değildir. Bu özellikler:

  • Beklenmeyen bir posta olması
  • Olağandışı veya beklenmeyen bir yerden gönderilmiş olması
  • İade adresinin bulunmaması
  • Pul üzerindeki damganın iade adresiyle alakasız şehir içermesi
  • Postanın üzerinde “Kişiye Özel” “Gizli” “Acele” “Geciktirmeyin” gibi kısıtlayıcı ifadeler bulunması
  • Pakette fazla sayıda posta pulu olması
  • Yabancı bir ülkeden gönderilmiş olması
  • Hatalı yazılmış kelimelerin varlığı
  • Birey adına değil sadece unvan adına gönderilmiş olması ya da unvanların hatalı yazılmış olması
  • Adreslerin kötü ve hatalı yazılmış olması
  • Paketin sert, kabarık, çıkıntılı, orantısız veya şekilsiz olması
  • Aşırı ağır olması
  • Yağ lekeleri, soluk renkler ve badem, makine yağı kokusu gibi tuhaf kokuların olması
  • Paket üstünde selobant, paket lastiği gibi aşırı güvenlik önlemlerinin olması
  • Paket üstünde kristal ya da toz şeklinde kalıntıların olması
  • Çıkıntı yapan kablo veya tellerin varlığı
  • Tik tak sesi