"Türkiye, sahip olduğu tektonik, sismik, topografik ve iklimsel yapısı gereği doğal afetlerle sıklıkla karşı karşıya kalan bir ülkedir. Deprem, sel, su baskını, çığ, heyelan, yangın gibi afet türleri Ülkemizde sıkça yaşanmaktadır. Bu afetlerin en yıkıcı olanı depremlerdir.
AFAD olarak, bu gerçekliği dikkate almakta, “Türkiyemizin Afetlerde Ortak Gücü" misyonuyla; risk azaltma planlarımızla, afet müdahale planlarımızla, acil durum senaryolarımızla, iyileştirme planlarımızla, teknolojik donanım ve iletişim ağımızla, lojistik altyapımızla, eğitim ve tatbikatlarımızla, ilgili bütün kurum ve kuruluşlarımızı afet yönetim sürecine dahil etmek suretiyle gerekli koordinasyonu sağlamakta, bütüncül bir yaklaşımla çalışmalarımızı aralıksız sürdürmekteyiz.
Türkiye, 485 diri fay hattı ile dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birisi olan Alp-Himalaya kuşağı üzerinde yer almaktadır. Ülkemizde, ortalama her üç yılda bir 6 büyüklüğünde, her beş yılda bir 6 büyüklüğünün üzerinde, her on yılda bir ise 7'den büyük deprem yaşanmaktadır.
Tarihi kayıtlardan anlaşıldığı üzere bu sismik hareketlilik, geçtiğimiz yüzyılda da sıklıkla tecrübe edilmiştir.
Ülkemizde tarih boyunca pek çok deprem yaşanmış, 17 Ağustos 1999 Depremi afet yönetim anlayışında adeta bir milat teşkil etmiştir. AFAD’ın 2009 yılında kurulmasıyla, ülkemiz, "kriz yönetiminden, risk yönetimi” anlayışına geçmiştir. Böylece, afetler meydana gelmeden evvel önlemek, afetlerin olası risk ve zararlarını en aza indirmek öncelik haline gelmiştir.
"Bütünleşik Afet Yönetimi" modeli kapsamında tüm paydaş kurum ve kuruluşlarımız, üniversitelerimiz, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları ile birlikte, eş güdüm ve koordinasyon içerisinde hazırladığımız planlarla, Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koymuş olduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda, afetlere dirençli toplum, afetlere dirençli Türkiye için çalışmalarımız etkin bir şekilde devam etmektedir.
Bu kapsamda, ulusal düzeyde TARAP (Türkiye Afet Risk Azaltma Planı) yerel düzeyde 81 ilimizde İRAP (İl Afet Risk Azaltma Planı) uygulanmaktadır.
81 İRAP kapsamında bugüne kadar ülke genelinde toplam 16 bin 659 eylem belirlenmiştir.
Büyük bir titizlikle yürütülen çalışmalar neticesinde bu eylemlerin 6 bin 792’si tamamlanmıştır; 7 bin 248 eylemin uygulanmasına ise devam edilmektedir. Özellikle hayati öneme sahip ve "Kırmızı Eylem" olarak nitelendirdiğimiz 2 bin 771 kritik görevden bin 131’i başarıyla sonuçlandırılmıştır.
81 İl Afet Risk Azaltma Planları İRAP’ların, 2027-2031 yıllarını kapsayan ikinci 5 yıllık planın hazırlık çalışmalarının 2026 yılında tamamlanması planlanmaktadır.
Müdahale gücümüzün temelini oluşturan TAMP (Türkiye Afet Müdahale Planı) ile ulusal ölçekte 25 afet grubu ile; yerel düzeyde ise 23 afet grubu ile şehir bazında eşgüdüm sağlanmaktadır.
TAMP ve İl müdahale planlarımız kapsamında, 2025 yılında, 14 bölgesel, 59 il düzeyi ve biri NATO tatbikatı, 5 uluslararası tatbikat olmak üzere toplamda 79 tatbikat icra edilmiştir.
“Daha İyisini İnşa Et” ilkesine göre hazırlanan TASİP (Türkiye Afet Sonrası İyileştirme Planı) ile 10 sektör, 39 temel ve 136 alt görev alanını kapsayacak şekilde hayata geçirilmiştir.
Türkiyemiz, 1.204 deprem gözlem istasyonu ile Avrupa’nın en büyük gözlem ağına sahip ülke haline gelmiştir. AFAD Ulusal Deprem Gözlem Ağı ile sadece ülkemizin değil, toplam 18 ülkenin deprem çözümü, 7 gün 24 saat kesintisiz yapabilmektedir.
AFAD Türkiye Deprem Veri Merkezi’nde, sadece 2025 yılında, 436’sı 4 ve üzeri büyüklükte olmak üzere toplam 53.875 depremin çözümlemesi yapılmıştır.
AFAD, sadece deprem çözümlemesinde değil, araştırmasında da önemli roller üstlenmekte; üniversiteleri ve araştırma kuruluşlarını bir araya getiren Ulusal Deprem Araştırma Programı(UDAP)’nı titizlikle koordine etmektedir. UDAP kapsamında bugüne kadar 40’ın üzerinde Üniversiteye ve 95 araştırma projesine destek sağlanmıştır.
AFAD öncülüğünde 2012 yılımda uygulamaya alınan Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı (UDSEP) kapsamında belirlenen 80 eylemden 53’ü tamamlanmıştır.
Heyelan, çığ, kaya düşmesi ve obruk afetlerini kapsayan ARAS (Afet Risk Azaltma Sistemi) ile dijital tehlike ve risk haritaları oluşturulmuş durumdadır. Bu sayede şehir şehir tehlike ve risk analizi yapılabilmektedir.
Türkiye Afet Lojistik Ağı, AFAD mühendislerinin geliştirdiği model ile 2015’te kurulmuş olan lojistik ağ kapsamında 27 Bölgesel AFAD Lojistik Merkezi sayısı 27’ye, destek depo sayısı 54’e çıkarılmıştır.
Afet yönetiminin dijital altyapısı AYDES (Afet Yönetimi Karar Destek Sistemi), 96 ana modülü, 475 alt modülü, Entegre Araç Takip Sistemi, Operasyon Yönetim Sistemi, Türkiye Afet Sonrası İyileştirme Planı (TASİP) Modülü, STK Yönetim Modülü, AFAD Konut Kura Uygulaması, Uluslararası İnsani Yardım Modülü, Türkiye Afet Veri Bankası, jeolojik etüt raporları, harita portalı ile birlikte dijital bir ekosistem haline getirilmiştir.
AFAD Sayısal Telsiz Sistemi ve vatandaşlarımızın meteorolojik afetlere ve sivil savunma tehlikelerine karşı, uyarıları önceden alabilmesi için tesis edilen İKAS (İkaz ve Alarm Sistemleri) günümüzün yerli teknolojik imkanlarıyla donatılmaktadır.
Vatandaşlarımızın, risk ve tehlikelere ilişkin uyarıları telefonlar üzerinden kısa mesaj (SMS) ve mobil uyarı sistemi (CMAS) ile aldığı Haber Alma Yayma Sistemi (HAY) aktif olarak kullanılmaktadır.
Heyelan önleme, yamaç stabilizasyonu, kaya düşmesi ve çığ önleme projeleri devreye alınmış; Karadeniz’de kurduğumuz "Taşkın Erken Uyarı Sistemleri” Afet Yönetim Merkezimiz ile entegre edilmiştir.
AFAD ile Devlet Su İşleri (DSİ) işbirliğinde, Karadeniz Bölgemiz başta olmak üzere, 14 ilimizde dere ıslahı ve taşkın risk azaltma projeleri hayata geçirilmiştir. Yaklaşık 21 aylık bir sürede, 316 dere yatağında, 23 milyon metreküpün üzerinde malzeme temizliği gerçekleştirilmiştir.
Temel gayemiz afetler meydana gelmeden önce tedbir almak suretiyle riskleri azaltmak, bu sayede kayıplarını önüne geçmek, insanımızı korumaktır.
Asrın felaketi 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerden edinilen tecrübeler doğrultusunda, AFAD’ımızın kadrolu profesyonel arama kurtarma personeli sayısı 3.550’ye çıkartılmıştır. 2026 yılı içerisinde 1.250 profesyonel arama kurtarma personeli daha istihdam edilecektir.
AFAD’ın yeni nesil arama kurtarma ve destek aracı sayısı 1.281’e yükseltilmiş; ülkemizin afet yönetimindeki araç parkı önemli ölçüde genişletilmiş, mobil kapasitesi artırılmıştır.
Cumhuriyetimizin 100. yılı vesilesiyle bir seferberlik başlatılmış; “Nüfusuna Göre Dünyanın En Büyük Arama Kurtarma Kapasitesine Sahip Ülke: Türkiye” hedef olarak belirlenmiş, bu kapsamda“Hedef:100 Bin Arama Kurtarma Personeli Projesi”hayata geçirilmişti. Bugün geldiğimiz nokta itibarıyla, hedef %58 aşılarak kamu kurum ve kuruluşlarımızdan yaklaşık 158 bin arama kurtarma personeli yetiştirilmiş, kapasitemiz 3 yılda 10 katına çıkartılmıştır.
Ekiplerimizin hızlı ve gerektiği şekilde yetiştirilmesi için eğitim alanı sayımız ilk 10 katına, eğitimci sayımız 25 katına çıkartılmış; 125 eğitim parkuru, 1.101 arama kurtarma eğitmeni sayısına ulaşılmıştır.
Hem farkındalık ve bilinci artıran hem de profesyonel ekiplere yardımcı ekipler yetiştiren AFAD Gönüllülük Sistemine, bugüne kadar 1 milyon 636 bin vatandaşımız başvuru yapmış; 365 bin vatandaşımız online eğitimlerini tamamlayarak temel AFAD Gönüllüsü olmuştur. Birebir eğitim alan Destek AFAD Gönüllüsü sayımız 81 binin üzerine çıkarılmıştır. Son üç yıl içinde toplam 44.336 AFAD Gönüllüsü sahada görev yapmıştır.
Kurum ve kuruluşlarımız ile gönüllülerin akredite edildiği AFAD Akreditasyon Sistemi’nde toplam 511 ekip ve 17.015 üye eğitimlerini almış, sınava tabi tutularak sertifikalandırılmış ve akredite edilmiştir. Böylece hem kadrolu, kurum kuruluşlardan yetiştirilen hem de akredite edilen ekiplerle birlikte afet öncesinde ve afet sırasında saha kabiliyetlerimiz çok önemli oranda artmıştır.
Ülkemizin arama kurtarma becerilerini artırmak amacıyla teknolojinin tüm imkânlarından faydalanılmaktadır. Bu kapsamda, insansız hava araçları, gelişmiş görüntü işleme ve yapay zekâ destekli analiz kabiliyetleri, karar destek sistemleri ve operasyon yönetim sistemi gibi teknolojik bileşenler kullanılmakta; sahadaki koordinasyonun hızı, doğruluğu ve etkinliği artırılmaktadır.
Afet müdahale çalışmalarını dijitalleştiren Operasyon Yönetim Sistemi (OYS), Mobil Vaka Yönetimi modülü ile sahadaki ekiplerin anlık konum takibi yapılmakta, navigasyonla yönlendirilmesi sağlanmaktadır.
HIZIR-NET modülüyle uydu görüntüleri üzerinden otomatik hasar ve enkaz analizi yapılmakta; Olay Yeri Yönetimi modülüyle ise afet sahası alt sektörlere ayrılarak enkaz ve afetzede kayıtları sisteme işlenmektedir. Bu bütünleşik yapı, tüm operasyonel verilerin tek bir merkezden anlık olarak izlenmesine ve müdahale sürecinin veri temelli hızlandırılmasına imkân tanımaktadır.
Yürüttüğümüz TÜBİTAK projesi KURTAR ile internet ve GSM kesilse dahi enkaz altındaki afetzedelerin konum ve hayati bulgularını yapay zekâ ile tespit etmek için çalışılmaktadır. Bluetooth haberleşmesi ve giyilebilir sensörler sayesinde, ekipleri en öncelikli noktaya sevk eden bir yapı oluşturulmaktadır.
İHA filomuz, 81 ilde 161 dron, 1 bulut altı İHA, 1 kısa mesafe İHA ve 600 eğitimli pilot ile güçlendirilmiş; 106 termal kamera ile arama kurtarma kapasite ve kabiliyeti artırılmıştır.
Tüm bunlarla birlikte, arama kurtarma ekipmanlarının yerli ve milli olarak üretilmesi projesinde çok önemli mesafeler kaydedilmiştir. Bugün itibariyle ithal edilmekte olan 73 ekipmanın 53’ü artık yerli ve milli imkânlarla üretilmekte, 20 ekipman için ise yerlileştirme çalışmasına devam edilmektedir.
Asrın felaketi 6 Şubat 2023 depremleri asrın dayanışmasına dönüştürülmüş, “Dünya’nın En Büyük ve En Hızlı Afet Sonrası İyileştirme Operasyonunu” gerçekleştirmiştir.
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü liderliği ve kurumlarımızın en üst düzeydeki etkin koordinasyonunda hayata geçirilen, “Tarihin En Büyük Toplu Konut Seferberliği” kapsamında 455 bin 357 konut, köy evi ve işyeri inşa edilerek hak sahiplerine teslim edilmiştir.
Ülkemiz genelinde yürütülen teknik çalışmaların yanısıra, toplumumuzun afet farkındalığını ve bilincini artırmak için de büyük gayret sarfedilmektedir. Bu kapsamda, 2025 yılında 12 başlıkta düzenlenen afet eğitim programlarıyla 6.2 milyondan fazla (6 milyon 201 bin 231) vatandaşımıza ulaşılmıştır.
Vatandaşlarımız, AFAD'ın e-devlet’te sunduğu "afet ve acil durum toplanma alanı sorgulama" hizmetini kullanarak konumlarına en yakın üç toplanma alanını öğrenebilmektedir.
Yine AFAD’ın e-devlet hizmeti olan “Türkiye Deprem Tehlike Haritası”nı inceleyerek evlerinin ve işyerlerinin parsel bazlı deprem tehlikesini öğrenebilmektedir.
Ayrıca vatandaşlarımız, e-devlet üzerinden kolayca AFAD gönüllüsü olabilmekte, gönüllülük sistemi üzerinden çevrimiçi temel afet bilinci eğitimi alabilmektedir.
Kamu, özel ya da sivil toplum fark etmeksizin kurum ve kuruluşlarımız ekipler oluşturarak AFAD Akreditasyon Sisteminde akredite olabilmekte, afet yönetiminde ve afete müdahale sürecinde sahada profesyonel ekiplerimizle birlikte çalışabilmektedir.
Vatandaşlarımız, AFAD olarak yeni hizmete sunduğumuz “hazırım.gov.tr” internet adresinden afet öncesi, sırası ve sonrası için hayati bilgiler, doğru davranış şekilleri, alabilecekleri önlemler hakkında bilgi elde edebilecektir. Vatandaşlarımız ayrıca AFAD’ın sosyal medya hesaplarını takip ederek afetlere hazırlık bilgilerine ulaşabilmektedir.
Unutmayalım, ülkemiz bir deprem ülkesi. Afetlere karşı topyekûn hazırlanmalı, eğitim, farkındalık ve risk azaltma çalışmaları ile olası riskleri en aza indirmeliyiz. Bu bağlamda, vatandaş olarak bu durumun hayati öneme haiz olduğu bilinciyle hareket edilmeli, tedbirlerimizi almalı, depremlere ve diğer afetlere karşı dirençli şehirler ve toplumlar oluşturmak için büyük bir seferberlik halinde devlet ve millet işbirliğiyle çalışmaya devam etmeliyiz.
"Afetlere Dirençli Türkiye" hedefine, kamu kurumlarımız, üniversitelerimiz, yerel yönetimlerimiz, sivil toplum kuruluşlarımız, özel sektörümüz ve aziz milletimizle el ele vererek ulaşacağımıza inanıyor; Deprem Haftası’nın, bu hafta ve yıl boyunca gerçekleştirilecek çalışma,faaliyet ve etkinliklerin deprem ve diğer afetler konusundaki farkındalık düzeyinin daha da artmasına vesile olmasını diliyorum.”
Ali Hamza Pehlivan
Vali
AFAD Başkanı
#DepremHaftası
#AFAD 🇹🇷